سوره مبارکه بقره آیه ۱۱۵ به همراه ترجمه و تفسیر

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

وَلِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ ۚ فَأَیْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ وَاسِعٌ عَلِیمٌ (۱۱۵)

ترجمه فارسی :

به نام خداوند بخشنده بخشایشگر

مشرق و مغرب، از آن خداست! و به هر سو رو کنید، خدا آنجاست! خداوند بی‌نیاز و داناست! (۱۱۵)

ترجمه انگلیسی :

In the name of Allah, most benevolent, ever-merciful

To God belong the East and the West. Wherever you turn the glory of God is everywhere: All-pervading is He and all-knowing (115)

ترجمه ترکی استانبولی :

Rahman ve rahim Allah adiyle

Doğu da Allah’ındır, batı da. Artık nereye dönerseniz dönün, orada Allah’a dönmüş olursunuz. Şüphe yok ki Allah’ın lütfü, rahmeti boldur, o her şeyi bilir (115)

ترجمه آذربایجانی :

Mərhəmətli, rəhmli Allahın adı ilə!

Şərq də, Qərb də Allahındır: hansı tərəfə yönəlsəniz (üz tutsanız) Allah oradadır. Şübhəsiz ki, Allah (öz mərhəməti ilə) genişdir, (O, hər şeyi) biləndir! (115)

گزیده تفسیر :

شان نزول :
در شان نزول آیه روایات مختلفى نقل شده است :
ابن عباس مى گوید: این آیه مربوط به تغییر قبله است ، هنگامى که قبله مسلمانان از بیت المقدس به کعبه تغییر یافت یهود در مقام انکار بر آمدند و به مسلمانان ایراد کردند که مگر مى شود قبله را تغییر داد؟ آیه نازل شد و به آنها پاسخ داد که شرق و غرب جهان از آن خدا است .
در روایت دیگرى مى خوانیم که این آیه در مورد نماز مستحبى نازل شده است که هر گاه انسان سوار بر مرکب باشد به هر سو که برود (هر چند پشت به قبله باشد) میتواند نماز مستحبى بخواند.
بعضى دیگر از (جابر) نقل کرده اند که پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلم ) گروهى از مسلمانان را به یکى از میدانهاى جنگ فرستاد، شب هنگام که تاریکى همه جا را فرا گرفت نتوانستند قبله را بشناسند و هر گروهى به سوئى نماز خواندند، هنگام طلوع آفتاب دیدند همگى به غیر جانب قبله نماز گذارده اند، از پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلم ) سؤ ال کردند، آیه فوق نازل شد و به آنها اعلام کرد که نمازهایشان در چنین حالتى صحیح بود (البته این حکم شرائطى دارد که در کتب فقهى آمده است ).
هیچ مانعى ندارد که همه شان نزولهاى فوق براى آیه ثابت باشد، و آیه هم
ناظر به مساءله تغییر قبله باشد، هم خواندن نماز نافله بر مرکب ، و هم نماز واجب به هنگام نشناختن قبله ، از این گذشته اصولا هیچ آیهاى اختصاص به شان نزول خود ندارد و مفهوم آن باید به صورت یک حکم کلى در نظر گرفته شود واى بسا از آن احکام گوناگونى استفاده شود.

تفسیر:
به هر سو رو کنید خدا آنجا است
در آیه گذشته سخن ازستمگرانى بود که مانع از مساجد الهى مى شدند، و در تخریب آن میکوشیدند آیه مورد بحث دنباله همین سخن است مى گوید: (مشرق و مغرب از آن خدا است ، و به هر طرف رو کنید خدا آنجا است ) (و لله المشرق و المغرب فاینما تولوا فثم وجه الله ).
چنین نیست که اگر شما را از رفتن به مساجد و پایگاه هاى توحید مانع شوند، راه بندگى خدا بسته شود، نه ، شرق و غرب این جهان تعلق به ذات پاک او دارد و به هر سو رو کنید او آنجا است ، همچنین تغییر قبله که به خاطر مناسبتهاى خاصى صورت گرفته ، کمترین اثرى در این امر ندارد مگر جائى هست که از خدا خالى باشد، اصولا خدا مکان ندارد.
و لذا در پایان آیه مى فرماید: (خداوند نامحدود و بى نیاز و دانا است ) (ان الله واسع علیم ).
توجه به این نکته لازم است که منظور از مشرق و مغرب در آیه فوق ، اشاره به دو سمت خاص نیست بلکه این تعبیر کنایه از تمام جهات است ، همانگونه که مثلا مى گوئیم : دشمنان على به خاطر عداوت و دوستانش از ترس ، فضائل او را پوشاندند، اما با این حال فضائلش شرق و غرب عالم را گرفت (یعنى همه دنیا) شاید تکیه بر خصوص ‍ شرق و غرب به خاطر این باشد که انسان ، نخستین جهتى
را که مى شناسد این دو جهت است و بقیه جهات به وسیله مشرق و مغرب شناخته مى شود .
در قرآن مجید نیز مى خوانیم : و اورثنا القوم الذین کانوا یستضعفون مشارق الارض و مغاربها: (شرق و غرب زمین را در اختیار جمعیتى که مستضعف بودند قرار دادیم (اعراف ۱۳۷).
نکته ها
نکته ۱- فلسفه قبله
نخستین سؤ الى که در اینجا پیش مى آید این است که اگر به هر سو رو کنیم خدا آنجاست ، پس توجه به قبله چه لزومى دارد؟
اما چنانکه بعدا نیز اشاره خواهیم کرد، توجه به قبله هرگز مفهومش محدود کردن ذات پاک خدا در سمت معینى نیست ، بلکه از آنجا که انسان یک وجود مادى است و بالاخره باید به سوئى نماز بخواند، دستور داده شده است که همه به یکسو نماز بخوانند تا وحدت و هماهنگى در صفوف مسلمین پیدا شود، و از هرج و مرج و پراکندگى جلوگیرى به عمل آید فکر کنید اگر هر کسى به سوئى نماز مى خواند و صفوف متفرق تشکیل میدادند چقدر زننده و ناجور بود؟ ضمنا سمتى که به عنوان قبله تعیین شده (سمت کعبه ) نقطهاى است مقدس که از قدیمیترین پایگاه هاى توحید است و توجه به آن بیدار کننده خاطرات توحیدى مى باشد.
نکته ۲
تعبیر به (وجه الله ) به معنى صورت خدا نیست ، بلکه وجه در اینجا به معنى ذات است .
نکته آخر
در روایات متعددى مى خوانیم که به این آیه ، براى صحت نماز کسانى که به غیر سمت کعبه از روى اشتباه و یا عدم توانائى بر تحقیق نماز خوانده اند استناد شده ، و نیز به همین آیه براى صحت نماز خواندن بر مرکب ، استدلال نموده اند (براى توضیح بیشتر به کتاب وسائل الشیعه کتاب الصلوه ابواب القبله مراجعه نمائید).

سجاد نبی زاده

سجاد نبی زاده

سجاد نبی زاده مدیر سایت فروشگاه عتیقه است. سابقه 20 سال فعالیت نرم افزاری دارد. در زمینه آموزش نرم افزارهای گرافیکی و طراحی وب فعال است. روزها می نویسد و شب ها می خواند. آرشیو جامع نرم افزار و آموزش و بازی های کامپیوتری دارد. آماده همکاری با همه دوستان خوب است. با او در ارتباط باشید تماس -- کانال تلگرام

More Posts

Follow Me:
TwitterFacebookLinkedInPinterestGoogle PlusDiggYouTube

دیدگاهی بنویسید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مطالب مشابه