سوره مبارکه بقره آیه ۱۵۳ و ۱۵۴ به همراه ترجمه و تفسیر

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ (۱۵۳)

وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ یُقْتَلُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْوَاتٌ ۚ بَلْ أَحْیَاءٌ وَلَٰکِنْ لَا تَشْعُرُونَ (۱۵۴)

ترجمه فارسی :

به نام خداوند بخشنده بخشایشگر

ای افرادی که ایمان آورده‌اید! از صبر (و استقامت) و نماز، کمک بگیرید! (زیرا) خداوند با صابران است (۱۵۳)

و به آنها که در راه خدا کشته می‌شوند، مرده نگویید! بلکه آنان زنده‌اند، ولی شما نمی‌فهمید! (۱۵۴)

ترجمه انگلیسی :

In the name of Allah, most benevolent, ever-merciful

O you who believe, seek courage in fortitude and prayer, for God is with those who are patient and persevere (153)

Do not say that those who are killed in the way of God, are dead, for indeed they are alive, even though you are not aware (154)

ترجمه ترکی استانبولی :

Rahman ve rahim Allah adiyle

Ey inananlar, sabretmek ve namaz kılmakla Allah’tan yardım dileyin. Şüphesiz ki Allah, sabredenlerledir (153)

Allah yolunda öldürülenlere de ölü demeyin. Onlar diridir ama siz anlamazsınız (154)

ترجمه آذربایجانی :

Mərhəmətli, rəhmli Allahın adı ilə!

Ey iman gətirənlər! Səbir və dua ilə (namazla Allahdan) kömək diləyin. Çünki Allah səbr edənlərlədir (onların dostudur) (153)

Allah yolunda öldürülənlərə (şəhid olanlara) “ölü” deməyin. Əksinə, onlar (Allah dərgahında) diridirlər, lakin siz bunu dərk etmirsiniz (154)

گزیده تفسیر :

شهیدان زنده اند…
از آنجا که در آیات گذشته سخن از تعلیم وتربیت و ذکر و شکر بود وبا توجه به معنى بسیار وسیعى که این مفاهیم دارند، غالب دستورات دینى را در بر مى گیرند.
در نخستین آیه مورد بحث سخن از صبر و پایدارى به میان مى آورد، که بدون آن ، مفاهیم گذشته هرگز تحقق نخواهد یافت .
نخست مى گوید: (اى کسانى که ایمان آورده اید از صبر و نماز کمک بگیرید) (یا ایها الذین آمنوا استعینوا بالصبر و الصلوه ).
و با این دو نیرو (استقامت و توجه به خدا) به جنگ مشکلات و حوادث سخت بروید که پیروزى از آن شما است (زیرا خداوند با صابران است ) (ان الله مع الصابرین ).
به عکس آنچه بعضى تصور مى کنند، (صبر) هرگز به معنى تحمل بدبختیها و تن دادن ذلت و تسلیم در برابر عوامل شکست نیست ، بلکه صبر و شکیبائى به معنى پایدارى و استقامت در برابر هر مشکل و هر حادثه است .
لذا بسیارى از علماى اخلاق براى (صبر) سه شاخه ذکر کرده اند:
صبر بر اطاعت (مقاومت در برابر مشکلاتى که در راه طاعت وجود دارد).
صبر بر معصیت (ایستادگى در برابر انگیزه هاى گناه و شهوات سرکش و طغیانگر).
و صبر بر مصیبت (پایدارى در برابر حوادث ناگوار و عدم خود باختگى و شکست روحى و ترک جزع و فزع ).
کمتر موضوعى را در قرآن مى توان یافت که مانند (صبر) تکرار و مورد تاءکید قرار گرفته باشد در قرآن مجید در حدود هفتاد مورد از صبر، سخن به میان آمده که بیش از ده مورد از آن به شخص پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلم ) اختصاص دارد.
تاریخ مردان بزرگ گواهى مى دهد که یکى از عوامل مهم یا مهمترین عامل پیروزى آنان استقامت و شکیبائى بوده است افرادى که از این صفت بى بهره اند در گرفتاریها بسیار زود از پا در مى آیند و مى توان گفت نقشى را که این عامل در پیشرفت افراد و جامعه ها ایفا مى کند، نه فراهم بودن امکانات دارد
و نه استعداد و هوش و مانند آن .
به همین دلیل در قرآن مجید روى این موضوع با مؤ کدترین بیان تکیه شده است ، آنجا که مى گوید: انما یوفى الصابرون اجرهم بغیر حساب : (صابران پاداش خود را بى حساب مى گیرند) (زمر ۱۰).
و در مورد دیگر بعد از ذکر (صبر در برابر حوادث ) مى خوانیم : ان ذلک من عزم الامور: (این کار از محکمترین کارها است ) لقمان ۱۷).
اصولا ویژگى استقامت و پایمردى ، این است که فضائل دیگر بدون آن ارج و بهائى نخواهد داشت که پشتوانه همه آنها صبر است و لذا در (نهج البلاغه ) در (کلمات قصار) مى خوانیم : و علیکم بالصبر، فان الصبر من الایمان کالراس من الجسد، و لا خیر فى جسد لا راس معه ، و لا فى ایمان لا صبر معه : (بر شما باد به صبر و استقامت که صبر در برابر ایمان همچون سر است در مقابل تن ، تن بى سر فایدهاى ندارد، همچنین ایمان بدون صبر ناپایدار و بى نتیجه است ).
در روایات اسلامى عالیترین صبر را آن دانسته اند که به هنگام فراهم آمدن وسائل عصیان و گناه انسان مقاومت کند و از لذت گناه چشم بپوشد.
در آیه مورد بحث مخصوصا به مسلمانان انقلابى نخستین که دشمنان نیرومند و خونخوار و بى رحم از هر سو آنها را احاطه کرده بودند، دستور داده شده است که در برابر حوادث مختلف از قدرت صبر و پایمردى کمک بگیرند، که نتیجه آن استقلال شخصیت و اتکاء به خویشتن و خود یارى در پناه ایمان به خدا است و تاریخ اسلام این حقیقت را به خوبى نشان مى دهد که همین اصل اساسى پایه اصلى همه پیروزیها بود.
موضوع دیگرى که در آیه بالا به عنوان یک تکیه گاه مهم در کنار صبر،
معرفى شده (صلوه ) (نماز) است ، لذا در احادیث اسلامى مى خوانیم : کان على (علیه السلام ) اذا اهاله امر فزع قام الى الصلوه ثم تلى هذه الایه و استعینوا بالصبر و الصلوه …: (هنگامى که على (علیه السلام ) با مشکلى روبرو مى شد به نماز برمى خاست و پس از نماز به دنبال حل مشکل مى رفت و این آیه را تلاوت مى فرمود: (و استعینوا بالصبر و الصلوه …)
از این موضوع هرگز نباید تعجب کرد، زیرا هنگامى که انسان در برابر حوادث سخت و مشکلات طاقت فرسا قرار مى گیرد، و نیروى خود را براى مقابله با آنها ناچیز مى بیند، نیاز به تکیه گاهى دارد که از هر جهت نامحدود و بى انتها باشد، نماز او را با چنین مبدئى مربوط مى سازد، و با اتکاء بر او مى تواند با روحى مطمئن و آرام امواج سهمگین مشکلات را در هم بشکند.
بنابراین آیه فوق در حقیقت به دو اصل توصیه مى کند یکى اتکاى به خداوند که نماز مظهر آن است و دیگرى مساءله خود یارى و اتکاى به نفس که به عنوان صبر از آن یاد شده است .
و به دنبال مساءله صبر و استقامت در آیه بعد، سخن از حیات جاویدان شهیدان مى گوید که پیوند نزدیکى با استقامت و صبرشان دارد.
نخست مى گوید: (هرگز به آنها که در راه خدا کشته مى شوند و شربت شهادت مى نوشند مرده مگوئید) (و لا تقولوا لمن یقتل فى سبیل الله اموات ).
سپس براى تاءکید بیشتر اضافه مى کند: (بلکه آنها زندگانند، اما شما درک نمى کنید!) (بل احیاء و لکن تشعرون ).
اصولا در هر نهضتى گروهى راحت طلب و ترسو خود را کنار مى کشند و علاوه بر اینکه خودشان کارى انجام نمى دهند سعى در دلسرد کردن دیگران دارند
همین که حادثه ناگوارى رخ مى دهد، اظهار تاسف مى کنند و آن را دلیل بر بى نتیجه بودن آن قیام مى پندارند، غافل از اینکه هیچ هدف مقدس و گرانبهائى بدون دادن قربانى یا قربانیها بدست نیامده و این یکى از سنن این جهان است .
قرآن کریم کرارا از این دسته سخن به میان آورده و آنها را سخت سرزنش مى کند.
گروهى از این قماش مردم در آغاز اسلام بودند که هر گاه کسى از مسلمانان در میدان جهاد به افتخار شهادت نائل مى آمد مى گفتند فلانى مرد! و با اظهار تاسف از مردنش ، دیگران را مضطرب مى ساختند.
خداوند در پاسخ این گفته هاى مسموم پرده از روى یک حقیقت بزرگ بر مى دارد و با صراحت مى گوید: شما حق ندارید کسانى را که در راه خدا جان مى دهند مرده بخوانید آنها زنده اند زنده جاویدان ، و از روزیهاى معنوى در پیشگاه خدا بهره مى گیرند، با یکدیگر سخن مى گویند، و از سرنوشت پربارشان کاملا خشنودند، اما شما که در چهار دیوارى محدود عالم ماده محبوس و زندانى هستید این حقایق را نمى توانید درک کنید.
نکته ها
نکته ۱- چگونگى حیات جاودانى شهیدان
در اینکه حیات و زندگى شهیدان چگونه است ؟ در میان مفسران گفتگو است ، بدون شک ظاهر آیه این است که آنها داراى یکنوع حیات برزخى و روحانى هستند چرا که جسمشان از هم متلاشى شده و به گفته امام صادق (علیه السلام ) آن حیات با بدنى است مثالى (بدن مجرد از ماده معمولى و همگون این بدن ) که تفسیر آن در سوره مؤ منون آیه ۱۰۰ و من ورائهم برزخ الى یوم یبعثون خواهد آمد.
بعضى از مفسران این زندگى را به عنوان یک حیات غیبى و مخصوص به شهداء دانسته اند و گفته اند ما توضیح بیشترى درباره چگونگى این زندگى و طرز استفاده از آن را در اختیار نداریم .
بعضى دیگر حیات را در اینجا به معنى هدایت ، و مرگ را به معنى گمراهى دانسته اند، و گفته اند معنى آیه این است که هر کس کشته شد نگوئید گمراه است ، بلکه او هدایت شده است بعضى دیگر حیات جاوید شهیدان را زنده ماندن نام آنها و مکتب آنها مى دانند.
ولى با توجه به آنچه در تفسیر اول گفتیم روشن مى شود که هیچیک از این احتمالات قابل قبول نیست ، نه لزومى دارد که آیه را به معانى مجازى تفسیر کنیم و نه مساءله حیات برزخى را مخصوص شهیدان بدانیم ، بلکه شهیدان داراى حیات روحانى و برزخى هستند با این امتیاز که در قرب رحمت پروردگارند و متنعم به انواع نعمتهاى او مى باشند.
نکته ۲- مکتبى که به شهادت افتخار مى کند
اسلام با ترسیمى که از مساءله شهادت در آیه فوق و آیات دیگر قرآن کرده است عامل بسیار مهم تازهاى را در مبارزه حق در برابر باطل وارد میدان ساخته است ، عاملى که کاربرد آن از هر سلاحى بیشتر، و تاثیر آن از همه برتر است ، عاملى که مى تواند خطرناکترین و وحشتناکترین سلاحهاى عصر و زمان ما را در هم بشکند، چنانکه در تاریخ انقلاب اسلامى کشور ما ایران با کمال وضوح این حقیقت را با چشم دیدیم که عشق به شهادت على رغم تمام کمبودهاى ظاهرى عامل پیروزى سربازان اسلام در برابر قدرتهاى بزرگ شد.
و اگر در تاریخ اسلام و حماسه هاى جاویدان جهادهاى اسلامى و شرح ایثارگریهاى کسانى را که با تمام وجودشان در راه پیشبرد این آئین پاک جانفشانى
کردند دقت کنیم مى بینیم یک دلیل مهم همه آن پیروزیها همین بود که اسلام در تعلیمات خود این درس بزرگ را به آنها آموخته بود که شهادت در راه خدا و در طریق حق و عدالت به معنى فناء و نابودى و مرگ نیست ، بلکه سعادت است و زندگى جاویدان و افتخار ابدى .
سربازانى که چنین درسى را در این مکتب بزرگ آموخته اند هرگز قابل مقایسه با سربازان عادى نیستند، سرباز عادى به حفظ جان خود مى اندیشد، اما آنها براى حفظ مکتب پیکار مى کنند و پروانه وار مى سوزند و قربانى مى شوند و افتخار مى کنند.
نکته ۳ زندگى برزخى و بقاى روح
ضمنا از این آیه موضوع بقاى روح و زندگى برزخى انسانها (زندگى پس از مرگ و قبل از رستاخیز) به روشنى اثبات مى شود و پاسخ صریحى است به کسانى که مى گویند قرآن به مساءله بقاى روح و زندگى برزخى اشارهاى نکرده است .

سجاد نبی زاده

سجاد نبی زاده

سجاد نبی زاده مدیر سایت فروشگاه عتیقه است. سابقه 20 سال فعالیت نرم افزاری دارد. در زمینه آموزش نرم افزارهای گرافیکی و طراحی وب فعال است. روزها می نویسد و شب ها می خواند. آرشیو جامع نرم افزار و آموزش و بازی های کامپیوتری دارد. آماده همکاری با همه دوستان خوب است. با او در ارتباط باشید تماس -- کانال تلگرام

More Posts

Follow Me:
TwitterFacebookLinkedInPinterestGoogle PlusDiggYouTube

دیدگاهی بنویسید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مطالب مشابه