سوره مبارکه بقره آیه ۲۱ و ۲۲ به همراه ترجمه و تفسیر

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

یَا أَیُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُمْ وَالَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ (۲۱)

الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَکُمْ ۖ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (22)

ترجمه فارسی :

به نام خداوند بخشنده بخشایشگر

ای مردم! پروردگار خود را پرستش کنید؛ آن کس که شما، و کسانی را که پیش از شما بودند آفرید، تا پرهیزکار شوید (۲۱)

آن کس که زمین را بستر شما، و آسمان [= جو زمین‌] را همچون سقفی بالای سر شما قرار داد؛ و از آسمان آبی فرو فرستاد؛ و به وسیله آن، میوه‌ها را پرورش داد؛ تا روزی شما باشد. بنابر این، برای خدا همتایانی قرار ندهید، در حالی که می‌دانید (هیچ یک از آنها، نه شما را آفریده‌اند، و نه شما را روزی می‌دهند) (22)

ترجمه انگلیسی :

In the name of Allah, most benevolent, ever-merciful

So, O you people, adore your Lord who created you, as He did those before you, that you could take heed for yourselves and fear Him (21)

Who made the earth a bed for you, the sky a canopy, and sends forth rain from the skies that fruits may grow — your food and sustenance. So, do not make another the equal of God knowingly.

ترجمه ترکی استانبولی :

Rahman ve rahim Allah adiyle

Ey insanlar, sizi de, sizden öncekileri de yaratan Rabbinize ibadet edin de takva sahiplerinden olun (21)

Öyle bir Allah’tır ki size yeryüzünü döşek etmiştir, gökyüzünü tavan. Gökten yağmur yağdırır, o yağmurla meyveler yetiştirir. Sizi rızıklandırır. Ona eşitler var demeyin, zaten olmadığını bilirsiniz de.

ترجمه آذربایجانی :

Mərhəmətli, rəhmli Allahın adı ilə!

Ey insanlar! Sizi və sizdən əvvəlkiləri yaratmış Rəbbinizə ibadət edin ki, müttəqi olasınız! (Allahdan qorxub pis əməllərdən çəkinəsiniz!) (21)

O Allah ki, sizin üçün yer üzünü döşədi, göyü isə tavan yaratdı, göydən yağmur endirdi və onun vasitəsilə sizin üçün müxtəlif meyvələrdən ruzilər yetişdirdi. İndi siz də Allaha (Onun heç bir oxşarı və bənzəri olmadığını) bilə-bilə şəriklər qoşmayın!

گزیده تفسیر :

اینچنین خدائى را بپرستید در آیات گذشته خداوند حال سه دسته (پرهیزکاران ، کافران و منافقان ) را شرح داد و بیان داشت که پرهیزکاران مشمول هدایت الهى هستند، و قرآن راهنماى آنان است در حالى که بر دلهاى کافران مهر جهل و نادانى زده ، و به خاطر اعمالشان بر چشم آنها پرده غفلت افکنده و حس تشخیص را از آنان سلب نموده است . و منافقان بیماردلانى هستند که بر اثر سوء اعمالشان بر بیماریشان مى افزاید. اما در آیات مورد بحث ، بعد از این مقایسه روشن ، خط سعادت و نجات را که پیوستن به گروه اول است مشخص ‍ ساخته مى گوید: (اى مردم پروردگارتان را پرستش کنید که هم شما و هم پیشینیان را آفرید تا پرهیزکار شوید) (یا ایها الناس اعبدوا ربکم الذى خلقکم و الذین من قبلکم لعلکم تتقون ). در اینجا به چند نکته باید توجه کرد ۱- خطاب (یا ایها الناس ) (اى مردم ) که در قرآن حدود بیست بار تکرار شده و یک خطاب جامع و عمومى است نشان مى دهد که قرآن مخصوص نژاد و قبیله و طایفه و قشر خاصى نیست ، بلکه همگان را در این دعوت عام شرکت مى دهد، همه را دعوت به پرستش خداى یگانه و مبارزه با هر گونه شرک و انحراف از خط توحید مى کند. ۲- براى برانگیختن حس شکرگزارى مردم ، و جذب آنها به عبادت پروردگار از مهمترین نعمت شروع مى کند که نعمت خلقت و آفرینش همه انسانها است ، نعمتى که هم نشانه قدرت خدا است ، و هم علم و حکمت او و هم رحمت عام و خاصش چرا که در خلقت انسان این گل سر سبد عالم هستى ، نشانه هاى علم و قدرت بى پایان خدا و نعمتهاى گسترده اش کاملا به چشم مى خورد. آنها که در برابر خدا خاضع نیستند و او را پرستش نمى کنند غالبا به خاطر این است که در آفرینش خویش و پیشینیان نمى اندیشند، و به این نکته توجه ندارند که این آفرینش بزرگ را نمى توان به عوامل کور و کر طبیعى نسبت داد، و این نعمتهاى حساب شده و بى نظیر را که در جسم و جان انسان ، نمایان است ، نمى توان از غیر مبدء علم و قدرت بى پایانى دانست . بنابراین یادآورى این نعمتها، هم دلیلى است بر خداشناسى ، و هم محرکى است براى شکرگزارى و پرستش . ۳- نتیجه این پرستش ، تقوا و پرهیزگارى است (لعلکم تتقون ). بنابراین عبادتها و نیایشهاى ما چیزى بر جاه و جلال خدا نمى افزاید همانگونه که ترک آنها چیزى از عظمت مقام او نمى کاهد، این عبادتها کلاسهاى تربیت براى آموزش تقوا است ، تقوا همان احساس مسئولیت و خودجوشى درونى که معیار ارزش انسان و میزان سنجش شخصیت او است . ۴- تکیه بر (الذین من قبلکم ) (کسانى که پیش از شما بودند) شاید اشاره به این باشد که اگر شما در پرستش بتها استدلال به سنت نیاکانتان مى کنید خدا هم آفریننده شما است و هم آفریننده نیاکان شما است ، هم مالک و پرورش ‍ دهنده شما است و هم مالک و پرورش دهنده آنها، بنابراین ، پرستش بتها چه از ناحیه شما باشد و چه از ناحیه آنها چیزى جز انحراف نیست . نعمت زمین و آسمان در آیه بعد به قسمت دیگرى از نعمتهاى بزرگ خدا که مى تواند انگیزه شکرگزارى باشد اشاره کرده ، نخست از آفرینش زمین سخن مى گوید همان خدائى که زمین را بستر استراحت شما قرار داد (الذى جعل لکم الارض ‍ فراشا). این مرکب راهوارى که شما را بر پشت خود سوار کرده و با سرعت سرسام آورى در این فضا به حرکات مختلف خود ادامه مى دهد، بى آنکه کمترین لرزشى بر وجود شما وارد کند، یکى از نعمتهاى بزرگ او است . نیروى جاذبه اش که به شما اجازه حرکت و استراحت و ساختن خانه و لانه و تهیه باغها و زراعتها و انواع وسائل زندگى مى دهد، نعمت دیگرى است ، هیچ فکر کرده اید که اگر جاذبه زمین نبود در یک چشم بر هم زدن همه ما و همه خانه هاى وسائل زندگیمان بر اثر حرکت دورانى زمین به فضا پرتاب و در فضا سرگردان مى شد؟! تعبیر به (فراش ) (بستر استراحت ) چه تعبیر زیبائى است ، فراش ، نه تنها مفهوم آرامش و آسودگى خاطر و استراحت را در بر دارد بلکه گرم و نرم بودن و در حد اعتدال قرار داشتن نیز در مفهوم آن افتاده است . جالب اینکه : چهارمین پیشواى شیعیان جهان امام سجاد على بن الحسین (علیهماالسلام ) در بیان شیوایش این حقیقت را در تفسیر همین آیه تشریح فرموده است . جعلها ملائمه لطباعکم ، موافقه لاجسامکم ، و لم یجعلها شدیده الحمى و الحراره فتحرقکم و لا شدى البردفتجمدکم ، و لا شدیده طیب الریح فتصدع هاماتکم ، و لا شدیده النتن فتعطبکم ، و لا شدیده الل کالماءفتغرقکم و لا شدیده الصلابه فتمتنع علیکم فى دورکم و ابنیتکم و قبور موتاکم …: فلذلک جعل الارض فرا لکم (ع ) (خداوند زمین را مناسب طبع شما قرار داد و موافق جسم شما، آن را گرم و سوزان نساخت تا از حرارتش ‍ بسوزید، و زیاد سرد نیافرید تا منجمد شوید، آن را آنقدر معطر و زننده قرار نداد تا بوى تند آن به مغز شما آسیب رساند و آن را بدبو نیافرید تا مایه هلاکت شما گردد، آن را همچون آب قرار نداد که در آن غرق شوید و نیز چنان سفت و محکم نیافرید تا بتوانید در آن خانه و مسکن بسازید و مردگان را (که وجودشان در سطح زمین مایه هزارگونه ناراحتى است ) در آن دفن کنید، آرى خداوند این گونه زمین را بستر استراحت شما قرار داد). سپس به نعمت آسمان مى پردازد و مى گوید: (آسمان را همچون سقفى بر بالاى سر شما قرار داد) (و السماء بناء). کلمه (بناء) با توجه به کلمه (علیکم )بیانگر آنست که آسمان بر بالاى سر شما بنا شده است ، طبعا همچون سقف ، این معنى جاى دیگر السماء سقفا محفوظا: (ما آسمان را سقف محفوظى قرار دادیم ) (انبیاء ۳۲). شاید این تعبیر براى بعضى از کسانى که به وضع ساختمان آسمان و زمین از نظر هیئت امروز آشنا هستند عجیب بیاید که این سقف چگونه است و کجاست ؟ آیا این تعبیر، فرضیه هیئت بطلمیوس را دائر به قرار گرفتن افلاک به روى هم همچون طبقات پوست پیاز در خاطره ها تداعى نمى کند؟ ولى با توجه به توضیح زیر مطلب کاملا روشن مى شود: کلمه (سماء) در قرآن به معانى مختلفى آمده است ، که قدر مشترک همه آنها چیزى است که در جهت فوق قرار گرفته است ، یکى از آنها که در این آیه به آن اشاره شده است همان جو زمین است ، یعنى قشر هواى متراکمى که دور تا دور کره زمین را پوشانده ، و طبق نظریه دانشمندان ضخامت آن ، چند صد کیلومتر است . اگر به نقش اساسى و حیاتى ، این قشر ضخیم هوا، که زمین را از هر سو احاطه کرده است بیندیشیم خواهیم دانست که تا چه حد این سقف ، محکم و براى حفاظت انسانها مؤ ثر است . این قشر مخصوص هوا که همچون سقفى بلورین ، اطراف ما را احاطه کرده در عین اینکه مانع از تابش نور آفتاب این اشعه حیاتبخش و زندگى آفرین نیست بقدرى محکم و مقاوم است که از یک سد پولادین که چندین متر ضخامت داشته باشد نیز محکمتر است ! اگر این سقف نبود، زمین دائما در معرض رگبار سنگهاى پراکنده آسمانى بود و عملا آرامش از مردم جهان سلب مى شد ولى این قشر فشرده چند صد کیلو مترى تقریبا تمام سنگهاى آسمانى را قبل از سقوط به سطح زمین مى سوزاند و نابود مى کند و تنها تعداد بسیار کمى مى توانند از آن عبور کرده و به عنوان یک زنگ خطر براى زمینیان به گوشهاى پرتاب شوند، و این تعداد کم هرگز نتوانسته است آرامش را بر هم زند. از جمله شواهدى که نشان مى دهد یکى از معانى آسمان همین جو زمین است حدیثى است که از پیشواى بزرگ ما امام صادق (علیه السلام ) درباره رنگ آسمان نقل شده است آنجا که به مفضل مى فرماید: (اى مفضل در رنگ آسمان بیندیش که خدا آن را اینچنین آبى آفریده که موافقترین رنگها براى چشم انسان است و حتى نظر کردن به آن دیده را تقویت مى کند). امروز این را همه مى دانیم که رنگ آبى آسمان چیزى جز رنگ هواى متراکم شده اطراف زمین نیست ، بنابراین منظور از آسمان در این حدیث همان جو زمین است . در آیه ۷۹ سوره نحل مى خوانیم الم یروا الى الطیر مسخرات فى جو السماء: (آیا آنها به پرندگانى که در دل آسمان تسخیر شده اند نگاه نکردند)؟ درباره معانى دیگر آسمان ذیل آیه ۲۹ همین سوره بحث مشروحترى مطالعه خواهید فرمود. بعد از آن به نعمت باران پرداخته مى گوید: (و از آسمان آبى نازل کرد) (و انزل من السماء ماء). اما چه آبى ؟ حیاتبخش ، و زندگى آفرین ، و مایه همه آبادیها و شالوده همه نعمتهاى مادى . جمله و انزل من السماء ماء بار دیگر این حقیقت را تاءکید مى کند که منظور از سماء در اینجا همان جو زمین است ، زیرا مى دانیم باران از ابرها و ابرها از تراکم بخارهائى که در جو زمین پراکنده اند به وجود مى آیند. (امام سجاد على بن الحسین ) (علیهماالسلام ) در تفسیر این آیه راجع به نزول باران از آسمان بیان جالبى فرموده که ذیلا مى خوانید: (خداوند باران را از آسمان نازل مى کند تا به تمام قله هاى کوه ها، تپه ها و گودالها و خلاصه تمام نقاط مرتفع و هموار برسد (و همگى بدون استثناء سیراب گردند) و آن را دانه دانه و نرم و پى در پى گاهى به صورت دانه هاى درشت و گاهى قطره هاى کوچکتر قرار داد، تا کاملا در زمین فرو رود، و سیراب گردد، و آن را به صورت سیلابى نفرستاد تا زمینها و درختان و مزارع و میوه هاى شما را بشوید و ویران کند). قرآن سپس به انواع میوه هائى که از برکت باران و روزیهائى که نصیب انسانها مى شود اشاره کرده چنین مى گوید: خداوند بوسیله باران ، میوه هائى را به عنوان روزى شما از زمین خارج ساخت (فاخرج به من الثمرات رزقا لکم ). این برنامه الهى که از یکسو، رحمت وسیع و گسترده خدا را بر همه بندگان مشخص مى کند و از سوى دیگر بیانگر قدرت او است که چگونه از آب بى رنگ صد هزاران رنگ از میوه ها و دانه هاى غذائى با خواص متفاوت براى انسانها، و همچنین جانداران دیگر، آفریده ، یکى از زنده ترین دلائل وجود او است لذا بلافاصله اضافه مى کند: (اکنون که چنین است براى خدا شریکهائى قرار ندهید در حالى که مى دانید) (فلا تجعلوا الله اندادا و انتم تعلمون ). آرى همه شما مى دانید که این بتها و شرکاى ساختگى ، نه شما را آفریده اند و نه روزى مى دهند، و نه کمترین مواهب شما از ناحیه آنها است ، پس چگونه آنها را شبیه خدا مى دانید. (انداد) جمع (ند) (بر وزن ضد) به معنى شریک و شبیه است ، بدیهى است این شباهت و شرکت در پندار بت پرستان وجود داشته نه اینکه یک امر واقعى باشد. یا به تعبیر دقیقتر چنانکه راغب در مفردات مى گوید: (ند) و (ندید) به معنى چیزى است که از نظر گوهر و ذات شریک و شبیه چیز دیگرى باشد، بنابراین به نوع خاصى از مماثلث و همانندى گفته مى شود، یعنى همانندى در گوهر ذات . نکته : بت پرستى در شکلهاى مختلف در اینجا توجه به این حقیقت لازم است که قرار دادن شریکبراى خدا تنها، منحصر به ساختن بتهاى سنگى و چوبى و یا از آن فراتر، انسانىهمچون مسیح (علیه السلام ) را یکى از خدایان سه گانه دانستن ، نیست بلکه معنى وسیعىدارد صورتهاى مخفیتر و پنهان تر را نیز شامل مى شود بطور کلى هر چه را در ردیف خدادر زندگى مؤ ثر دانستن یک نوع شرک است . ابن عباس در اینجا تعبیر جالبى دارد مى گوید: الانداد هو الشرک اخفى من دبیب النمل على صفاه سوداء فى ظلمه اللیل ، و هو ان یقول و الله و حیاتک یا فلان و حیاتى ! … و یقول لو لا کلبه هذا لاتانا اللصوص البارحه ! … و قول الرجل لصاحبه ما شاء الله و شئت … هذا کله به شرک : (انداد، همان شرک است که گاهى پنهان تر است از حرکت مورچه بر سنگ سیاه در شب تاریک ، از جمله اینکه انسان بگوید: به خدا سوگند به جان تو سوگند، به جان خودم سوگند … (یعنى خدا و جان خود و جان دوستش را در یک ردیف قرار بدهد) و بگوید این سگ اگر دیشب نبود دزدان آمده بودند! (پس نجات دهنده ما از دزدان این سگ است ) یا به دوستش بگوید: هر چه خدا بخواهد و تو بخواهى ، همه اینها بوئى از شرک مى دهد). و در حدیثى مى خوانیم که مردى در برابر پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلم ) همین جمله را گفت : ما شاء الله و شئت (هر چه خدا بخواهد و تو بخواهى ) پیامبر فرمود: اجعلتنى لله ندا: مرا شریک خدا و همردیف او قرار دادى )؟!. در تعبیرات عامیانه روزمره نیز بسیار مى گویند: (اول خدا، دوم تو)! باید قبول کرد که این گونه تعبیرات نیز مناسب یک انسان موحد کامل نیست . در روایتى در تفسیر آیه ۱۰۶ سوره یوسف و ما یؤ من اکثرهم بالله الا و هم مشرکون از امام صادق (علیه السلام ) مى خوانیم که فرمود: (این اشاره به شرک خفى است ) مانند اینکه انسان به دیگرى بگوید: اگر تو نبودى من نابود شده بودم یا زندگانیم بر باد مى رفت ). توضیح بیشتر را در این زمینه ذیل آیه ۱۰۶ سوره یوسف به بعد مى خوانید.

سجاد نبی زاده

سجاد نبی زاده

سجاد نبی زاده مدیر سایت فروشگاه عتیقه است. سابقه 20 سال فعالیت نرم افزاری دارد. در زمینه آموزش نرم افزارهای گرافیکی و طراحی وب فعال است. روزها می نویسد و شب ها می خواند. آرشیو جامع نرم افزار و آموزش و بازی های کامپیوتری دارد. آماده همکاری با همه دوستان خوب است. با او در ارتباط باشید تماس -- کانال تلگرام

More Posts

Follow Me:
TwitterFacebookLinkedInPinterestGoogle PlusDiggYouTube

دیدگاهی بنویسید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مطالب مشابه