سوره مبارکه بقره آیه 243 به همراه ترجمه و تفسیر

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِینَ خَرَجُوا۟ مِن دِیَٰرِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ ٱلْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ ٱللَّهُ مُوتُوا۟ ثُمَّ أَحْیَٰهُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰکِنَّ أَکْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا یَشْکُرُونَ (243)

ترجمه فارسی :

به نام خداوند بخشنده بخشایشگر

آیا ندیدى جمعیتى را که از ترس مرگ ، از خانه هاى خود فرار کردند؟ و آنان ، هزارها نفر بودند (که به بهانه بیمارى طاعون ، از شرکت در میدان جهاد خوددارى نمودند) خداوند به آنها گفت : بمیرید! (و به همان بیمارى ، که آن را بهانه قرار داده بودند، مردند). سپس خدا آنها را زنده کرد، (و ماجراى زندگى آنها را درس عبرتى براى آیندگان قرار داد). خداوند نسبت به بندگان خود احسان مى کند، ولى بیشتر مردم ، شکر (او را) بجا نمى آورند (243)

ترجمه انگلیسی :

In the name of Allah, most benevolent, ever-merciful

Have you not considered those who fled their homes, by the thousands, fearful of death? God said to them, “Die.” Then He revived them. God is Gracious towards the people, but most people are not appreciative.

ترجمه ترکی استانبولی :

Rahman ve rahim Allah adiyle

Binlerce kişi oldukları halde, ölüm korkusuyla yurtlarını terk edenleri görmedin mi? Allah onlara “ölün” dedi, sonra da onları diriltti. Şüphesiz Allah insanlara karşı lütuf ve ikram sahibidir. Ama insanların çoğu şükretmezler.

ترجمه آذربایجانی :

Mərhəmətli, rəhmli Allahın adı ilə!

(Ya Rəsulum!) Minlərlə adamın (taundan) ölüm qorxusu ilə öz yurdlarını tərk edib getdiklərini görmədinmi? Allah onlara: “Ölün!” – dedi və sonra da (yenidən) diriltdi. Həqiqətən, Allah insanlara lütf edəndir, lakin insanların bir çoxu şükür etməzlər!

گزیده تفسیر :

شان نزول :
در یکى از شهرهاى شام بیمارى طاعون راه یافت و با سرعتى عجیب و سرسام آور مردم یکى پس از دیگرى از دنیا میرفتند در این میان عده بسیارى به این امید که شاید از چنگال مرگ رهائى یابند آن محیط و دیار را ترک گفتند از آنجا که آنها پس از فرار از محیط خود و رهائى از مرگ در خود احساس قدرت و استقلالى نموده و با نادیده گرفتن اراده الهى و چشم دوختن به عوامل طبیعى دچار غرور شدند پروردگار، آنها را نیز در همان بیابان به همان بیمارى نابود ساخت .
از بعضى روایات استفاده مى شود که اصل آمدن بیمارى مزبور در این سرزمین به عنوان مجازات بود، زیرا پیشوا و رهبر آنان از آنان خواست که خود را براى مبارزه آماده کنند و از شهر خارج گردند آنها به بهانه اینکه در محیط جنگ مرض طاعون است از رفتن به میدان جنگ خوددارى کردند پروردگار آنها را به همان چیزى که از آن هراس داشتند و بهانه فرار قرار داده بودند مبتلا ساخت و بیمارى طاعون در آنها شایع شد آنها خانه هاى خود را خالى کرده و براى نجات
طاعون فرار کردند و در بیابان همگى از بین رفتند مدتها از این جریان گذشت و حزقیل که یکى از پیامبران بنى اسرائیل بود از آنجا عبور نمود و از خدا خواست که آنها را زنده کند خداوند دعاى او را اجابت نمود و آنها به زندگى بازگشتند.
تفسیر:
چگونه مردند و چگونه زنده شدند؟
این آیه ، همانگونه که در شان نزول آمد، اشاره سر بسته و درعین حال آموزندهاى است . به سرگذشت عجیب یکى از اقوام پیشین ، که بیمارى مسرى و وحشتناکى در محیط آنها ظاهر گشت ، و هزاران نفر، از آن منطقه فرار کردند، مى فرماید: آیا ندیدى کسانى را که از خانه خود از ترس مرگ فرار کردند در حالى که هزاران نفر بودند (ا لم تر الى الذین خرجوا من دیارهم و هم الوف حذر الموت ).

مسلم است که جمله (الم تر) (آیا ندیدى ) در اینجا به معنى آیا نمیدانى است ، زیرا در ادبیات عرب هر گاه بخواهند مطلبى را به طور کامل مجسم سازند و آن را به عنوان یک امر واضح قلمداد کنند مخاطب را با جمله ا لم تر خطاب مى کنند، گر چه مخاطب در این جمله ، پیامبر است ، ولى در واقع ، منظور همه افرادند.
گر چه آیه فوق اشاره به عدد خاصى نکرده ، و تنها واژه (الوف ) که به معنى هزارها است ، به کار برده ، ولى بعضى از روایات ، تعداد نفرات آنها را ده هزار و بعضى هفتاد یا هشتاد هزار ذکر مى کند.
سپس به عاقبت کار آنها اشاره کرده ، مى فرماید: خداوند به آنها فرمود: بمیرید و به آن بیمارى که آن را بهانه قرار داده بودند مردند (فقال لهم الله موتوا).
( سپس خداوند آنها را زنده کرد تا ماجراى زندگى آنان درس عبرتى براى دیگران باشد (ثم احیاهم ).
روشن است که منظور از (موتوا) (بمیرید)، یک امر لفظى نیست ، بلکه امر تکوینى خداوند است که بر سراسر جهان هستى و عالم حیات ، حکومت مى کند یعنى خداوند، عوامل مرگ آنها را فراهم ساخت ، و به سرعت همگى از میان رفتند، این امر، همانند امرى است که در آیه
(82) سوره یس آمده : انما امره اذا اراد شیئا ان یقول له کن فیکون : (امر او تنها این است که هنگامى که چیزى را اراده کند مى گوید ایجاد شو و فورا موجود مى شود)!
جمله (ثم احیاهم ) اشاره به زنده شدن آن جمعیت ، پس از مرگ است و همانگونه که در شان نزول خواندیم به دعاى حزقیل پیامبر، صورت گرفت ، و از آنجا که بازگشت آنان به حیات ، یکى از نعمتهاى روشن الهى بود، (هم از نظر خودشان ، و هم از نظر عبرت مردم ) در پایان آیه مى فرماید: خداوند نسبت به بندگان خود احسان مى کند، ولى بیشتر مردم ، شکر او را به جا نمى آورند) (ان الله لذو فضل على الناس و لکن اکثر الناس لا یشکرون ).
نه تنها این گروه ، بلکه همه انسانها مشمول الطاف و عنایات و نعمتهاى اویند.
نکته :ها
1 – آیا این ماجرا یک حادثه تاریخى بوده یاتمثیل است ؟
آیا آنچه در داستان فوق آمده است یک حادثه واقعى تاریخى است که قرآن به طور سر بسته به آن اشاره کرده و شرح آن در روایات آمده است و یا از قبیل ذکر مثال براى مجسم ساختن حقایق عقلى ، در لباسهاى حسى است ، از آنجا که سرگذشت مزبور جنبه هاى غیر عادى دارد، و هضم آن براى بعضى از مفسران مشکل شده از اینرو وقوع چنین حادثهاى را انکار کرده اند و منظور از آیه را تنها یک
(مثال ) شمرده اند که حال جمعیتى را که در پیکار و مبارزه با دشمن سستى مى کنند و به دنبال آن شکست مى خورند، و سپس درس عبرت گرفته و بیدار مى شوند و نهضت و مبارزه را از نو شروع مى کنند و سرانجام پیروز میگردند شرح مى دهد.
و طبق این تفسیر جمله (موتوا) (بمیرید) که در آیه آمده ، کنایه از شکست به دنبال سستى و رکود است و جمله (احیاهم ) (خداوند آنها را زنده کرد) اشاره به آگاهى و بیدارى و به دنبال آن پیروزى است .
طبق این تفسیر روایاتى که در این زمینه وارد شده و آن را به صورت یک حادثه تاریخى تشریح مى کند. روایاتى مجعول و اسرائیلى است !
اما باید گفت گر چه استفاده مساله شکست و پیروزى به دنبال سستى و بیدارى از آیه مزبور موضوع جالبى است ولى انکار نمیتوان کرد که ظاهر آیه به صورت بیان یک حادثه تاریخى مى باشد و نه تنها یک مثال ! آیه حکایت حال جمعى از پیشینیان را بیان مى کند که به دنبال فرار از یک حادثه وحشتناک مردند و سپس خداوند آنها را زنده کرد اگر غیر عادى بودن حادثه سبب توجیه و تاویل آن شود باید با تمام معجزات پیامبران نیز این کار را کرد.
خلاصه اگر پاى این گونه توجیهات و تفسیرها به قرآن کشیده شود، مى توان علاوه بر انکار معجزات پیامبران ، غالب مباحث تاریخى قرآن را انکار کرد و آنها را از قبیل تمثیل یا به تعبیر امروز به شکل سمبلیک دانست و مثلا سرگذشت هابیل و قابیل را مثالى براى مبارزه عدالت و حقجویى با قساوت و سنگدلى دانست و در این صورت همه مباحث تاریخى قرآن ارزش خود را از دست خواهد داد.
به علاوه با این تعبیر نمیتوان همه روایاتى که در زمینه تفسیر آیه وارد شده است را نادیده گرفت زیرا بعضى از آنها در متون معتبر نقل شده و نسبت جعل یا اسرائیلى بودن به آنها بسیار نارواست .
2 – درس عبرت
همان گونه که در شان نزول آمد، آیه فوق ، اشاره به گروهى از بنى اسرائیل مى کند، که براى فرار از زیر بار مسئولیت جهاد، دست به بهانه تراشى زدند و خداوند آنها را مبتلا به بیمارى طاعون کرد، که همه را به طور سریع و برق آسا، از میان برد، آن چنان که هیچ دشمن خطرناکى در میدان جنگ قادر به آن نیست ، یعنى تصور نکنید با فرار از زیر بار مسئولیت و توسل به بهانه هاى مختلف مى توانید در امان بمانید، تصور نکنید که در برابر قدرت پروردگار، میتوانید مقاومت کنید، خدا میتواند با دشمن بسیار کوچکى ، مانند میکرب طاعون یا وبا که حتى با چشم دیده نمى شود، شما را چنان درو کند که اثرى از شما باقى نماند.
3 – مساله رجعت و بازگشت به دنیا
نکته دیگرى که در اینجا شایان توجه است مساله امکان (رجعت ) است که از این آیه به خوبى استفاده مى شود.
توضیح اینکه : در تاریخ گذشتگان مواردى را مى یابیم که افرادى بعد از مرگ ، به این جهان بازگشتند مانند ماجراى جمعى از بنى اسرائیل که همراه موسى (علیه السلام ) به کوه طور رفتند که در آیه 55 و 56 سوره بقره آمده و داستان عزیر یا ارمیا که در آیه 259 همین سوره آمده ، و همچنین حادثه اى که در آیه مورد بحث به آن اشاره شده است .
بنابراین مانعى ندارد که همین مساله در آینده نیز تکرار شود.
دانشمند معروف شیعه مرحوم صدوق نیز به همین آیه براى امکان مساله رجعت استدلال کرده و مى گوید: یکى از عقاید ما اعتقاد بر رجعت است (که گروهى از انسانهاى پیشین بار دیگر در همین دنیا به زندگى باز میگردند).
و نیز میتواند این آیه سندى براى مساله معاد و احیاى مردگان در قیامت باشد.

سجاد نبی زاده

سجاد نبی زاده

سجاد نبی زاده مدیر سایت فروشگاه عتیقه است. سابقه 15 سال فعالیت نرم افزاری دارد. در زمینه آموزش نرم افزارهای گرافیکی و طراحی وب فعال است. روزها می نویسد و شب ها می خواند. آرشیو جامع نرم افزار و آموزش و بازی های کامپیوتری دارد. آماده همکاری با همه دوستان خوب است. با او در ارتباط باشید تماس با من -- کانال تلگرام من

More Posts

Follow Me:
TwitterFacebookLinkedInPinterestGoogle PlusDiggYouTube

با دوستان به اشتراک بگذارید ...Share on LinkedIn
Linkedin
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Digg this
Digg
Pin on Pinterest
Pinterest
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
Print this page
Print

دیدگاهی بنویسید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

مطالب مشابه